Saturday, 10 January 2009

The Newlywed Fight Club


Do you and your spouse seem to be arguing over nothing lately? Here’s how to KO little rifts before they start.

Many couples come back from their honeymoon and find out that -- surprise! -- the honeymoon really is over. He won’t listen. She works too late. His mother-in-law meddles. She complains about his mother-in-law meddling. Do these cliches sound embarrassingly familiar?
Take a deep breath and remember every major life change has a learning curve, and marriage isn’t something you know how to do yet. It takes time, practice, and a little bit of advice to get it right. Here are some common fightin’ words and how to avoid the problem altogether."You never nuke the burrito long enough!"Fighting is a healthy way to express yourself, especially if it’s something that’s really bothering you. But it’s important to know what’s worth fighting for. Silly arguments will just wear you both down and breed resentment. So don't mention every little thing that annoys you. Decide what issues are crucial to maintaining a good relationship before you bring them up. And when you do bring them up, be ready to listen as well as talk.
“Hush, I’m watching TV.”One of the biggest problems newlyweds encounter is a lack of communication. It can be hard to tell your spouse that something is bothering you, and it’s just as daunting to ask, “What’s wrong?” But, unfortunately, ignoring problems isn’t going to make them go away. Before talking about it, figure out why something is bothering you. That is, if you think every problem is 100 percent your spouse’s fault, then it’s unlikely you’re being 100 percent honest with yourself. It takes two to tango, and most problems are caused and resolved by two people.
“That’s not the way I do it.”When dating, you can sometimes look at your mate as almost perfect -- someone to change or conquer. Now that you’re married, it’s important to remember that while you’re both on the same team, you’re individuals in every sense of the word…and that’s a good thing. Your goal should never be to change the other person (an utterly preposterous task), but to make one another a better person. That starts by respecting differences of opinion.
“I didn’t know you were going out tonight…”You share an address, a bed, and maybe even a last name. That’s reason enough to give each other space once in a while. After getting married, years of ingrained behavior isn’t going to suddenly stop, and trying to give up independence cold turkey is like a crackhead giving up crack cold turkey -- it ain’t gonna work. If one of you wants to take off with friends on a Friday night, give your spouse an early heads up and come home when you say you’re going to come home. Consideration, communication, and trust will thwart insecurity, jealously, and guilt every time.
“We are not going to videotape this.” So that negligee hasn’t seen the light of day for months? After the wedding, it’s normal for couples to get caught up in daily stresses and neglect their physical relationship. And the biggest pitfall newlyweds fall into is comparing their sex life to what it was, especially when many nights are spent sitting on the couch together paying bills. But shared responsibilities will make you closer. Bring this newfound intimacy into the bedroom and let your guard down, as now is the time to live out all those fantasies and experiment. What? No one is watching.
“That’s going in the basement.” Living together can be quite an adjustment if you didn’t cohabit before the marriage. No matter how compatible you and your spouse are, it's inevitable you’ll have different ideas about everything, from decorating to cleanliness. Combining furniture can be especially stressful. She wants her grandmother’s candle set on the table; he wants to hang his Apocalypse Now poster in the living room. These examples are both about the same thing: your identities. Neither of you wants to lose who you are. So instead of dumping something in the trash, consider keeping it if it makes the other person feel at home. Luckily, most symbols of a past life will become less important over time and likely disappear.
“What the hell is this charge on your AMEX?”You’re used to spending whatever you want, whenever you want (even if you didn’t have it). Not anymore. What one person may see as a necessity, another will see as a waste. That’s why it’s imperative to agree on how to spend money left over after living expenses. How much do you want to save for retirement? How much do you want to spend together, be it on a couch or a vacation to Hawaii? And finally, how much do you each get for yourselves? Then agree you can’t tell each other what to buy with that money. Crisis avoided.
“It’s your mom again; I’m not answering.”How much in-laws are involved in your day-to-day life can be a major thorn in a couple’s side. Just remember that when you tied the knot, you also married each other’s families. Accept that responsibility and obligation rather than fight it (would you want your son- or daughter-in-law to be hostile to you?). The key is to tell each other what you expect from your in-laws and figure out what you can tolerate. Then raise your tolerance level 10 degrees. Once boundaries are established, you’ll be able to put your foot down without starting an argument should any new relation cross the line.

Seven Steps to a Successful Marriage



You’ve said your “I do’s” and you are settling into your new life. Friends and family are already asking how you are adjusting to married life – seems like a pat question that requires a pat response, right? Maybe not.

The truth is that marriage is a very complicated relationship. A successful marriage takes time, a lot of energy and is always a “work in progress”. Although every couple is unique, here are a few steps that will help you reach your goals for happiness and fulfillment.
Step #1: LISTEN UP!Listening sends an incredibly powerful message. When you feel listened to, you feel validated. Listening means just that. If you are listening, you are not speaking! Listening does not mean agreeing or disagreeing. Listening means being open to accepting your partner’s thoughts and feelings, without shooting him down or arguing. When you are listening to what your partner has to say, you are not responding or reacting. Couples who can accept each other’s feelings are happier and feel safer and more secure. Practice listening for the feelings behind the words, the true art of listening. As you become a more effective listener, your partner will be freer to be more open and honest.
Step #2: NURTURE EACH OTHER.Taking care of each other in special ways helps couples to experience a warm, loving, intimate bond. Ask your spouse what he or she finds nurturing. Make a list of what you’ve uncovered. Chat– or even exchange emails -- about your responses and build these behaviors into your daily lives. It is not necessary to do something big and extravagant to make your partner feel special and loved. Nurturing each other goes a long way! Remember, love is a behavior, not just words.
Step #3: IF ONE OF YOU HAS A PROBLEM, YOU BOTH HAVE A PROBLEM.As a couple, you have to focus on each other’s needs. It is no longer just about you! I often hear couples discussing situations and one of them says, “But that is not a problem for me.” For instance, you may tell your husband that you are bothered by his friends dropping by on a regular basis. If your husband looks at you bewildered and states that he is fine with the frequent visits, you will be furious with him for not considering your feelings. When you don’t consider your partner’s needs, you can expect a reaction filled with anger and disappointment. Paying attention to your own needs, while still considering your partner’s needs, is a constant balancing act that is part of any successful marriage.
Step #4: ACCEPT CONFLICT AS PART OF ANY INTIMATE RELATIONSHIP.Conflicts in a marriage are inevitable. It is important to understand that conflict serves many purposes. Conflict helps us to become aware of problems that need to be solved. Conflict helps to reduce the day-to-day annoyances of relating to someone else. If the message underlying each conflict is, “No matter what, I still love you,” your emotional bonds will grow stronger. If you have difficulty resolving conflict, examine your conflict management style and consider experimenting with other styles. In a successful marriage, there are many conflicts, but they are managed with respect. There is no right and wrong and couples must often agree to disagree!
Step #5: LEARN TO MANAGE YOUR ANGER Everyone gets angry. Anger is often a reaction to frustration, hurt or fear. If one of you is angry, there is a problem that needs to be resolved. It is how you express your anger that is important. You are each responsible for managing these feelings. If you are out of control, you can do permanent damage to the relationship. Make a commitment to a few rules for fair fighting. Focus on the situation at hand without bringing up a list of grievances from the past. Name-calling, sarcasm and putdowns are off limits. Communicate your anger directly by making “I” statements (I feel___, because____). “You” statements blame and accuse and may result in your partner shutting down. Be sure to express your anger, as holding in anger can lead to depression, headaches, stomachaches and other physical symptoms. You might want to work on your own self-esteem if you don’t feel entitled to express your anger.
Step #6: HAVE REALISTIC EXPECTATIONS.Your spouse is not going to be able to make you happy all of the time. If you are stressed or feeling down, it is your responsibility to manage your own life. Your spouse can support you, but there are limits. Personal issues and conflicts you brought into the marriage do not suddenly vanish. In fact, they may get worse. Marriage works best when two “whole” people join together to share and enhance each other’s live. If you are too needy, you will overload your partner with your needs and demands. Be realistic and accept that you need other relationships and interests in order to feel fulfilled and complete.
Step #7: REACH OUT FOR HELP IF YOU NEED IT.The transition from single to married is filled with so many changes. It often takes several years to move from life “my way” to life “our way”. Marriage is always a work in progress. If you feel you are struggling, don’t struggle alone. Reach out to a professional before your problems become overwhelming. If your partner is not willing to participate (at first), go alone because any small change you make will ripple throughout your relationship. Reaching out for help is a great investment and speaks volumes for how much you value your marriage.

Excerpted from Dr. Schweiger’s upcoming book,
PARTNERS FOR A LIFETIME: SEVEN STEPS FOR A SUCCESSFUL MARRIAGE, to be released in January 2009.

17 Ways to Stop Being a Perfectionist and Get More Done


Although sometimes it may seem like it, no one is perfect. Everyone makes mistakes and has at least a few faults. And while it may seem like a noble goal, striving to be a perfectionist in your work or personal life can actually be more of a hindrance than a help in making you successful. Focusing on making every detail perfect can end up making you get less done, not to mention leave you in a constant state of anxiety. These are a few ways you can stop worrying so much about being perfect, enjoy your work, and still get plenty done in a day.
1. Set realistic expectations. While it might be wonderful to finish your current project, start another, get new clients and keep up with all your household chores, the reality is that expectations like that aren’t always realistic. There’s no sense in making yourself feel bad by setting yourself up to fail. You don’t have to be perfect to be productive, so give yourself expectations that are something you can actual accomplish, you can always add on more later if you get ahead of schedule.
Striving for excellence motivates you; striving for perfection is demoralizing. ~Harriet Braiker
2. Give yourself credit. When you set goals for yourself, it’s easy to let yourself concentrate on the things that you haven’t accomplished instead of those you have gotten done. Give yourself some credit for the milestones and small parts of projects that you get done along the way.
3. Accept that you will make mistakes. While it might be hard for the true perfectionists out there, you can get a lot more done if you recognize that no matter what it is you’re doing, there are going to be some mistakes that you’ll make along the way. Accept this, and use these as valuable learning experiences to be better in the future instead of beating yourself up over them.
4. Ask for help. Though you might feel it’s a blow to your pride, asking for help doesn’t make you weak or incompetent. Sometimes having an outside perspective or a little extra help can make all the difference.5. Focus on the present. It can be easy to get caught up in worrying about past mistakes or things that are looming in the future that may never even happen. Instead of trying to perfect your past and future, concentrate on doing what you need to do now to make yourself happy or get more work done.
6. Just get it done. Getting things done perfectly is great, but just getting them done period isn’t too bad either. Focus more on the action of getting things done instead of putting so much effort into worrying about doing each thing perfectly.
7. Relax. When you tense up because you’re worried or nervous about being less than perfect, you can make work a completely miserable and stressful experience. Just relax instead. Even if things don’t turn out perfectly, chances are good that things won’t be nearly as bad as you imagine.8. Focus on the big picture. Perfectionists tend to focus on the little details, nitpicking every tiny aspect of a project, making it take much longer than it should. Let go of the small things so you can focus on the bigger aspects of your projects.
9. Give yourself permission. It can be hard to stop looking at things through the eyes of a perfectionist. You can start by giving yourself permission to be less than perfect and stop thinking of yourself as a failure when you don’t meet your own expectations.
10. Silence your inner critic. That nagging voice inside your head that tells you your work isn’t good enough can drive you to work harder, but it can also drive you crazy trying to achieve impossible perfection. Replace those negative comments with with positive encouragement instead.
11. Realize that someone can always find fault. You could spend hours tweaking a design, website or paper and no matter how much you do to it, someone can still come along and find fault. Everyone’s idea of perfection is different, so understand that no matter how perfect you make something it will never be safe from criticism. Realize this and you’ll be more willing to give yourself a bit of a break.
12. Use it as a motivational tool. Perfectionism doesn’t have to be totally bad. Sometimes it can be a great motivational tool in pushing you forward. The trick is knowing where to draw the line between productive thinking and destructive thinking. If you find your work making you more miserable than happy, then chances are you’ve crossed the line and need to take a step back.
13. Stop comparing yourself to others. It’s fine to have someone to look up to, but constantly comparing yourself to others can ultimately be self destructive behavior. Do the best you can do, not the best someone else can do.
14. Don’t overanalyze. Planning, preparation, and going over your work can be good things, but when you start overanalyzing things to the point that you don’t get started or finished with anything is counterproductive. Remember that it doesn’t matter how great something is if it’s only half done.
15. Lighten up. Your work may not be a joke but that doesn’t mean you have to treat it as a humorless endeavor. Lighten up and you will be less willing to get bogged down in making everything perfect.
16. Learn to take criticism. No matter how perfect your work may seem, you’ll likely get some amount of criticism from users or clients. Learn to take these kind of comments as ways to make your work better, not as attacks on you personally.
17. Stop procrastinating. Though it might seem odd, perfectionism can often lead to procrastination. If you find yourself reluctant to start projects until you can do them just right or until you have the perfect idea you’re likely letting your perfectionism get in the way of getting things accomplished. Just get started, you can always go back and revise later if you don’t like what you’ve gotten done.
Taming your inner perfectionist can be a long and hard fought battle, but it can be worth it in the end if you feel better both about your work and yourself. You’ll avoid loads of frustration, self imposed guilt trips, and maybe even get more done.

Thursday, 11 December 2008

Sideed ku noqon kartaa qof haybad leh oo dadka oo dhami jecel yihiin?

Hargeysa (Xarshinonline) - Ilaahay wuxuu addunkan ku abuuray bani’aadam, kuwaas oo uu ilaahay siiyey ku noolaanshaha iyo waliba ku tasarufkiisa, Wuxuu ilaahay ka dhigay kuwo ka kooban rag iyo dumar waxaa kale oo ay ku kala duwan yihiin xagga midabka, xaga dhaqanka, luuqadaha, iyo diimahaba, laakiinse waxay ka siman yihiin dadka kan adduunka ku nooli inay arkaan indhahoodu dhagahooduna maqlaan wax kasta oo la odhan karo waa wanaag amaba way wanaagsan yihiin.
In kasta oo ay ku kala aragti duwan yihiin, Laakiinse waxaynu odhan karnaa dhamaan dadka adduunka ku nooli waxay jecel yihiin inay noolaadaan waliba si fiican u nooladaan, laakiinse waxay ku kala duwan yihiin, Muminku wuxuu u noolayahay nolosha adduunyadu in uu badbaado aakhiro, halka dadka kale ee intaa ka soo hadhay ay iska noolyihiin iyagoon u aabo yeelin waadi kasta oo ay ku halaagsamayaan iyo waliba meel kasta oo ay addunyadu la gasho.
Waxaan intaas uga baxayaa muhiimada hadalkeena oo ah qodobo dhawr ah oo qofkii si dhab ah ugu dhaqmaa uu nolosha ku noolaanayo farxad iyo raaxo kaligii iyo dadka dhexdiisaba aakhirana uu ka mid noqonayo kuwa guuleysnaya ee liibaaney.
Qobobadan waxaanu inta badan ka soo turjumnay Risaalada qaaliga ah ee uu leeyahay Muftiga reer Suuriya iyo maser ee Dr. Mustafa Al-Subaaci Wuxuu sheikhu cinwaan uga dhigay Risaalada “sidaasay noloshu I bartey ” oo uu soo bandhigey sida uu tijaabo ahaan ugu arkay ku dhaqanka qodobadan iyo sida uu ugu liibaanayo nolosha qofka qaata qodobadan.
Waxaa uu sheekhu ku bilaabey sidan :Sideed guud ahaan u noolaanaysaa?.1: Ha quusan, quusashadu waa inaad ka gaalowday naxariistii Rabbi.2: Ha cadhoodhin, cadhadu waa dilaaga wanaaga nafta.3: Ha xaasidin qof kale, xaasidnimodu waxay xumeysaa nolosha quruxdeeda.4: Ha murugoon, murugadu waxa ay sababtaa in uu jidhkaagu diciifo.5: ku dadaal ilaalinta nadaafadaada.6: Hana iska noolaan adigoon u aabo yeelin waxaa kaa ag dhacaya dunid.a7: hana noqon mid markasta doorbida waxay naftiisu jeceshahay oo keliya.8:isku day inaad u ixtiraamto dadka kale sidaad u jeceshahay in laguu ixtiraamo.Sidee lagugu jeclaanayaa:-1: ilaahay wuxuu kugu jeclaanayaa, inaad badiso cibaadiisa, akhlaaq wanaagsan.2: dadku waxay kugu jeclaanayaan, deeqsinimo badan , wanaag aad u samayso.3: deriskaagu wuxuu kugu jeclaanayaa , waji furfurnaan , dhaqan wanaagsan.4: walaalahaa waxay kugu jeclaanayaan , inaad xusto wanaagooda iyo inaad Ilawdo khaladkooda5: macalinka ardaydiisu waxay ku jeclaanayaan ku dadaalida fahamkooda, iyo u dabacsanaantooda.6: Ardayga macalinkiisu waxu ku jeclaanayaan : fahamkaaga oo deg deg badan iyo ixtiraamkooda oo aad badiso iyo aragtidaada wanaagsan oo aanad la baqan.7: Qoyskaagu waxay kugu jeclaanayaan si fiican oo aad ula dhaqanto iyo mashaakilkooda oo aad fahanto.8: Madaxdaadu waxay kugu jeclaanayaan : shaqadaada oo wanaagsan iyo ixtiraamkooda oo aad badiso.9: Ilaahay iyo ummadiisu waxay kugu jeclaanayaan in aad sameyso wax kasta oo wanaagsan iyo in aad ka fogaato wax kasta oo xumaan ah.Iska Ilaali 6-dan Qoddob:Lixdan qodob ku dhaqankoodu wuxuu kugu sababi karaaa halaag adduunyo iyo mid aakhiro :1: Rabitaanka naftaada ee xumaanta oo badata.2: cilmi aanad u baran ilaahay dartii.3: maal aad heshey oo ku dhaxalsiiya bakheylimo damac badnaan.4: Wakhti firaaqo kugu soo mara oo aad uga faaidaysato macaasi.5: Caqligaaga oo ku siiya khiyaameynta dadka.6: In aad kula kacdo xaasidnimo qof uu ilaahey u nicmeeyey.Sidee ayaad u bari kartaa Carruurtaadu inay kuu samo falaan:1: In aad ula dhaqanto si wanaagsan.2: in aad tustid khaldkooda.3: in aad xusuusisid waajibkooda.4: in aad tusto sida fiican ee aad u jeceshahey iyaga iyo hooyadood ama aabahood.Dariiqa Tarbiyadda Wanaagsan:1: Tus dariiqa wax jecleysiinta ka hor intaanad wax necbeysiinin.2: Tus Dariiqa waanada ka hor intaanad canaanin.3: Tus dariiqa canaanta intaand garaacin.Xusuusnow Laba Meelood:Laba meelood ku ilmee Cibaado ku dhaaftey ka aanad ka faaideysan Macsiyad aad fashey ka dib markii ay u soo martey.2: laba meelood ku farax Wax wanaagsan oo laguu soo hadiyadeeyey Kheyr lagu tusay3: laba meelood khushuucda badi Janasada marka aad la socoto Dhacdooyinka waaweyn markaad aragto.4: laba meelood ku dadaal Ilaalinta sharaftaada ilaalinta caafimaadkaaga.5: laba meelood badi dadaalkooda Doonista cilmiga , Qabashada wanaaga.6: laba meelood u kaydso aakhiro Cilmigaaga iyo maalkaaga.7: laba meelood ilow naftaada Ilaahey marka aad is hor taagtid marka aad caawineyso cid kaaga baahan caawimo.8: laba meelood ha istaagin Meel aad danbi hore ku gashey Meel aad wanaag hore cid ugu gashay iyana haku noqnoqon.9: laba meelood ha kibrin Marka aad waajb samaynayso Markaad la fadhido qof is dhul dhigaya10: laba meelood ha is dhul dhigin Marka aad cadawgaaga la kulanto Marka aad la fadhido qof kibir badan.Sideed Ku Liibaanaysaa?.1- Waajibkaaga u gud sidii illaahay raali ka yahay.2- Ugu shaqee dadka sidii illaahay uu raali ka yahey.3- U fur qalbigaaga wax kasta oo wanaagsan.4- Ka xidh indhahaaga wax kastoo xumaan ah , waxaad noqon mid ka liibaaney dhulka iyo samadaba.
Source: Awdal News Network

Xisbiga Kulmiye iyo Urur-siyaasadeedka Qaran oo sheegay inay isu bahaysteen Hanashada Talada Dalka

Hargeysa (Xarshinonline)- Hoggaanka Xisbiga Mucaaradka ah ee Kulmiye iyo Urur-Siyaasadeedka Qaran ayaa Xukuumadda ku eedeeyay in ay ku guul-darraysatay sugidda Amniga iyo qaddiyadda Ictiraaf-raadinta Somaliland. Waxaanu Xisbiga Kulmiye ku dhaliilay Xisbul-xaakimka UDUB in aanu qabsan Shirweynihiisii, isla markaana aanu iska dhex dooran Musharaxiinta Jagooyinka M/weyne iyo M/weyne-xigeen ee Doorashada M/weynenimo.
Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo)
Guddomiyaha Xisbiga Kulmiye Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo) ayaa sheegay in ay Xisbi ahaan haddii ay ku guulaystaan talada dalka wax ka bedeli doonaan Qaab-dhismeedka Dawladda, isla markaana ay fasaxi doonaan furashada Ururada Siyaasadeed. “Dastuurkeenu Waxyi maaha oo Kitaab Quraan ah ee Inaga ayaa samaysanay, ujeedo ayaa looga jeeday. Waa dhab Taariikhaha aynu soo marnay iyo sida Bulshadeenu u samaysan tahay waa lagu fikiray in Axsaabta iyaga oo aan jirin lagu soo koobo saddex Xisbi oo tartan loo galay oo saddexda Xisbi ee imika joogaa soo baxeen. Laakiin, wax walba waa koraan, meel haddii la taagnaa horaa looga sii socdaa. Waxay tahay in lays waydiiyo abid ma saddexda Xisbi ayaa waligood jiraya, mise dadka iyo Shacbiga iyo Jiilasha soo socda fursad baa loo siinayaa in ay Ururo furtaan, Dimuqraadiyadda qaab kale u dhigaan, horumarinta qaab kale loo dhigo oo loo farsameeyo” ayuu yidhi Axmed-Siilaanyo oo shalay ka hadlayay Munaasibad shalay loo qabtay Heshiis Iskaashi oo dhex maray Kulmiye iyo Ururka Qaran. Waxaanu sheegay in ay h
Guddoomiyuhu wuxuu Xisbul-xaakimka UDUB ku dhaliilay inaanu qabsan Shirweynihiisii. “Xisbiga laga waayo Dimuqraadiyad gudihiisa ah, mid dalka iyo dadkana ah ma soo wado. Maanta Xisbiyada nala tartamaya ee leh tartan baanu idinla galaynaa, weli Shacabku waa sugayaa oo waanu sugaynaa, ilaa maalintii Xisbiga UDUB la abuuray oo ah Xisbigii ugu horreeyay ee la abuuro, ilaa waqtigaa Shirweynihiisii ma hayno, oo Golihiisii dhexe ma hayno oo iyada oo aanu Waqtiba ka hadhin Doorashadii goor alla goor ay qaban doonaan iyo si ay u soo saari doonaan cidi kama war hayso. Xisbiga Kulmiye wuxuu ku faanayaa in uu yahay Xisbiga hawlihiisa dhammaystay ee maanta qarka u saaran waxyaabihii uu ku hanan lahaa dalkan iyo dadkan.” Ayuu yidhi Guddoomiyaha Kulmiye.
Muuse Biixi Cabdi:
Guddoomiye-xigeenka 1aad ee Xisbiga Kulmiye Muuse Biixi Cabdi ayaa ka hadlay khilaaf ka dhashay Shirkii Golaha dhexe ee Kulmiye Burco, kaas oo keenay in muran dhex maro Hoggaanka Xisbiga iyo xubnaha Golaha dhexe. “Khilaafku sidiisaba inta Bani’aadamku nool yahay wuu la socdaa. Khilaafku waxay ku xidhan tahay hadba sida uu u maareeyo, faa’iidana waa ka soo saari karaa, khasaarena waa ka dhaxli karaa…Hddii Siyaasiyiinta, Aqoonyahanka iyo talo-qabeenka Somaliland ay iska hor iman waayaan oo Ra’yi isweydiin waayaan oo ay meel kaliya isku daba galaan soo Xisbigii Hanti-wadaagga Kacaanka Soomaaliyeed soo noqon maayo. Soo in la helo maaha dad kala duwan iyo Aaraa kala duwan oo talada dalka ka danaysa..Xisbiyada waxa loo furtay inay soo ururiyaan muranka Siyaasadeed oo ay meel isugu keenaan Aragtiyo Kooxo badan oo Bulshada ka mid ah. Haddii Xisbigu taa ururin waayo ka uu yahayba, oo uu noqdo meel Ra’yi qudha ama Qof fikraddii ka socoto, wuxuu noqonayaa mid lagu jabo.” Ayuu yidhi Muuse Biix, waxaanu intaa ku daray oo uu yidhi, “Beryahan dambe Saxaafadda qaarkeed waxay sii buunbuurineeyn Kulmiye khilaafkiisiibaa batay..Waxa jira Xisbiyo aan weli Shir qabsan oo laba Cali aanay ku wada hadal oo aan la hadal haynin, dadka qaar ayaa sidaa ku ammaanaya. Kula yaabi maayo oo ninka sidaa ku raacsani waa fikraddiisa..Ninka Kulmiye ah ee taa fulin waayay ee markuu tiisa waayay ka duday, mabada’’ii KULMIYE kumuu shaqayn, tu gaar ah ayuu ku dhuumanayay. Ninka Xisbigiisa u dul qaadan waaya ee u tudhi waaya ee arki waaya danta fog, waxaanu lahayn yool fog ee wuxuu lahaa gaaban ayuu lahaa.”
Guddoomiye-xigeenka 1aad ee Kulmiye waxa uu Shacabka ku cannaantay in aanay ka fiirsan cidda ay Talada iyo Hoggaanka u dhiibanayaan. “Diimuqraadiyadda aynu hadh iyo habeen isku haysano, waxa bud-dhig u ah in Shacabku muddo cayiman oo uu awoodda gacantiisa ku qabsado uu Madaxda ku bedelo. Dimuqraadiyaddu in uu dalku horumaro oo Madax wanaagsan la helo..go’aankaa dadweynaha ayay gacanta u gelisay. Qolada Beeralaydu waxay yidhaahdaan Ciiddu kuma dafirto oo waxaad ku riddo ayuun bay soo saarataa. Haddii aad Tiin ku beerato ha filin in Canab iyo Rumaan gurato oo ay kuu soo baxaan oo aad cunto. Shacabku maalinta uu gacanta ku hayo Codkiisa haddii uu Tiin beerto yaanu Canab sugin oo berito horumar sugin. Haddaba waxaynu maqalnaa dadka reer Somaliland waa dad wanaagsan, Anigaa idiin marag-furaya in ay dad wanaagsan yihiin..Haddase taladoodu ma fiican tahay haddii ay halkaa ka wanaagsan yihiin? Haa iyo Maya qofku ka uu doonaaba wuu odhan karaa. Laakiin, waxa weeye laba isma qabato Madaxdaa xun iyo Shacabkaa wanaagsan. Waayo, Madax Somaliland xoog ku qabsataa ma jirto, mana jiri doonto oo taa Dhiig baynu ku qornay. Markaa haddii la yidhi Muwaadinta Somaliland-ow oo ninka Nolosha kuu qaabaynaya soo saar, oo waynu u simanahay Cirroole iyo Caruur wixii 16 jir ka wayn, maxaynu u canaananaynaa Madaxdaynu soo saarno. Ma marka hore ayaynaan ka fiirsan, ma wax baynaan garanaynin, ma taladay cid kale inoo haysaa. Su’aasha in Somaliland isweydiiso mudani waa taas.” Ayuu yidhi, waxaanu intaa raaciyay oo uu yidhi, “Muwaadinta Waraaqda Diiwaangelinta qaatay ee codaynayoow, adiga ayay ku saaran tahay Masuuliyaddii berito Qarankani ama ku jabi lahaa ama ku guulaysan lahaa. Waxaynu goob-joog u nahay khaladka dhaca, in Shacabka badankiisu oo dadka ugu mutacalimsan iyo Salaadiintu ugu horrayso ay yidhaahdaan Inaga yaa inoogu jira iyo yaynu dooranaynaa. Weli ismaynu waydiin yaa wax ina taraya, Ninkaa aynu meesha gaynaynaa taariikhdiisu maxay ahayd iyo maxaa lagu yaqaanaa..Ninka aad masiirkaaga iyo Qarankaaga u dhiibayso ee aad doonayso in uu aayahaaga fog ka taliyo, miyaad u meel dayi wayday. Mise, waxa ka wayn Nin da’da uu doono ha ahaadee Af-maal ah oo firfircoon oo aqoontiisu tahay inuu shaqaysto ayaa Somaliland u taliya. Wuxuu odhanayaa, Inagu haddii aynu reer Hebel nahay, Hebel baynu Codka siinaynaa oo Inaga wuu inoo wanaagsan yahay, Odayaashiisana waanu is-naqaanaa oo hadhow iyaga ayaa inaga qaban doona. Somaliland uma baahna M/weyne la doorto oo dan qoys iyo mid reer fuliyee, waxa loo baahan yahay M/weyne danta Qaranka guud ka eega oo waxa Mandaqadda ka jira ka saara. Marka reer dhan oo 10,000 Cod haya uu nin kaliya u gooyo oo uu yidhaahdo halkaas ayaynu Codkeena marinaynaa ee ay Codka wada siiyaan, hadhow ma cannaanan kartid. Waayo, Adigu maad dooran ee Aw-Hebel baa doortay. Aw-Hebel Land-cruiser waa la siin, Kharash-na waa loo dhiibi, Albaabkana horaa looga furi doonaa, Inankiisana meel dhac-dhac leh ayaa loo geyn. Laakiin, 10,000 ee kale Biyana heli maysaan, Shaqana heli maysaan, Inammadiina Jaamacadaha dhammaystayna meesha ayay fadhiyi doonaan.”
Muuse biixi waxa kale oo uu ka hadlay arrimaha Nabadgelyada iyo Weeraradiii 29/10. “Waxaad moodda inuu inala dagaallamayo Cadow fiiro dheer, deggan, wixiisa qorshaynaya, inoo tudhayn oo doonaya inuu Xididdada inoo siibo. Qaran ahaan wali inaynaan siday tahay arrintaa u wajahin ayaan qabaa. Qolada Xukuumadda waa lagu garab-taagan yahay in ay Nabadgelyada ilaaliyaan. Laakiin, Su’aal baa jirta oo adduunka oo dhan haysata taas oo ah, sidee laysku waafajiyaa in Qofka Xorriyaddiisii la ilaaliyo iyo Nabadgelyada ilaainteeda..maalintii Qaraxyadii dhaceen ka dib waxa dhacay saddex tusaale ayaan ka soo qaadnaayaa. Mar haddii dadkii la ilaalinayay aan ahay waa in aan Dawladda ka nabad galaa, haddii ay I disho maxaad ilaalin, muxuuse Cadowgu igu soo gaadhi doonaa. Maalintii u horraysay waxaynu maqalnay Xildhibaan baa la garaacay oo lagaga dhiijiyay. Ma inankaa dembiga leh, ma Askarigaa leh? Muwaadinka ayaa dembigaa leh, waayo cid buu doortay, cid buu I yidhi I hoggaami oo I ilaali, oo ma bartay ha dhibin ee Cadowga ka ilaali. Mise waxay tidhi wixii I soo eega ee aan aniga ahayn Madaxa ku dhufo… waxa xigtay Nin Gabadhiisii oo Umul ah sida, dabadeed inta uu Askari joojiyay ayuu Madaxa ka toogtay..Intaas oo dil buu Ciidankeenii marayaa ee miyuu ina dilayaa, mise wuu ina ilaalinayaa. M/weynaha, Wasiirka iyo Taliyaha Ciidanka midna laguma canaanan. Waxa la odhanayaa Ninku (Askarigu) waa Qoloma, waa Reer Qudhac. La odhan maayo waa Ina Dawladeed, waa Ina Boolis oo Taliyaha ayaa ka masuul ah, Aabbihi waa Ninka Qoriga u soo dhiibay, intaas ayuu Shacabku garan la’ yahay. Muwaadin berito waxa la doonayaa in aad cid doorato, maxaad dhisaysaa?” ayuu yidhi Muuse Biixi, waxaanu intaa ku daray oo uu yidhi, “Arrimaha u baahan in aynu eegno oo haddii layna weeraray maaha in aynu Inagu Nafta iska qabano. Markaynu bil gudaheed saddex dil iska marayno, sanadkii maxay noqonaysaa. Waxaan leeyahay Hindiya sideenan ayaa loo weeraray oo la qarxiyay, Wasiirkii, Wasiir-xigeenkii iyo Taliyihii intiiba way is-casileen, waa Dad damiir leh oo way damqanayaan. Giriig Innamo ayaa Mudaharaaday, mid ka mid ah ayuu Boolisku dilay, toban cisho ayay socota Mushkiladdii..Waxaas oo khalad ah waxa leh Dadweyaha iyo Muwaadinka, waayo waxaynu xalaalaynay haddii ninka Masuuliyad loo dhiibto haddii uu joogo Kastamka inuu Lacagta cuno oo aan ku faaniya oo aan baryaa ayaan u xalaaleeyay. Haddii uu Boolis yahay inuu Aniga I garaacaa ayaan u xalaaleeyay. Maanta waxay ahayd dadkaa la laayahay in lagula xisaabtamo oo Maxkamad lagu soo taago Taliyaha Booliska, Wasiirka Daahiliga iyo Madaxweynaha.”
Dr. Maxamed Cabdi Gabboose:
Sidoo kale Guddoomiyaha Urur-Siyaasadeedka Qaran Dr. Maxamed Cabdi Gabboose, ayaa ka hadlay Doorashadii M/weynenimo ee ay dalka ka qabsoontay iyo doorashadii M/weyne Rayaale ka doortay. “Umad aan gefin ma jirto, Doorashadan Doorashadii ka horraysay markii ay dhammaatay ayaa waxaan isweydiiyay waxa Axmed (Siilaanyo) ku waayay, Rayaale-na (Madaxweynaha) ku helay. Haddaan Buuggii Taariikhda, Cilmiga iyo Aqoonta, Khibradda iyo dadnimada eegay, Caqligaygii waa keeni kari waayay, waxaanse u qaatay kufis inay ahayd. Axmed markaan Wejigiisa eego kama muuqato bar madow, waa kaa weli halgamaya. Balse Shacbigii bay bartii madoobayd ka muuqataa. Guri walba maanta waxay taagan yihiin Allow yaa naga dul qaada (Xukuumadda jirta).” Ayuu yidhi Guddoomiyaha Ururka Qaran. Waxaaanu intaa ku daray oo uu yidhi, “Axmedoow (Siilaanyo) sannooyin badan ayaad Bacadka, Cadceedda iyo Kaneecada soo jiidhaysay, Abaal umaad lahayn in Daahir kaaga adkaado Doorashada.”
Jamaal Caydiid Ibraahim:
Guddomiye-xigeenka 2aad ee Urur-Siyaasadeedka Qaran Jamaal Caydiid Ibraahim ayaa Xukuumadda ku eedeeyay in ay ku guuldarraysatay gudashada Waajibkii loo igmaday. “Waxa dadkeena badankiisu Xukuumadda maanta jirta ay ku doorteen oo ay ugu codeeyeen laba Eray, midi waa Ictiraaf-raadin, midina waa Nabadgelyo. Dadkeena oo aynu ku ognahay Caqli oo aynaan odhan Karin Maskaxda ayaa laga xaday, waxay soo dhawaysteen in ay iska iloowaan wax walba oo ay iloowaan wax walba oo ay aaminaan in Ictiraaf iyo Nabadgelyo loogu maqan yahay. Maanta Nabadgelyadu waxay maraysaa in M/weynuhu Waddadii Gurigiisa hor maraysay uu xidhay. Dee, dadka kale ee inoo martida ahi kama caqli liitaane wuxuunbay is-yidhaahdeen malaha M/weynuhu wax buu ogyahaye, yaan meesha laydunku soo noqon oo way Inaga yaaceen. M/weyne-xigeenkiina Aqalkiiba Aqal buu ka hor dhisay. Dadweynaha intiisii kale, Magaaladii, Baayacmushtarkii iyo Daarihii cid alla cid ay ku halleeyeen, wuxuun baan is-yidhi malaha Ilaahay bay inagaga tageen. Ictiraafkiina Nabadgelyadii ayuu ka dambeeyay oo saaka Ilaahay uun baa inoo maqane, waxaanu is-nidhi ciddii u hawlgeli lahayd Kulmiye ayaa kow ka ah.” Ayuu yidhi Jamaal Caydiid. Waxaanu intaa ku daray oo uu yidhi, “Nabadgelyadii iyo Ictiraafkii laynoogu maqnaa wuxuu kallifay in Madaxtooyadii inoogu qiimaha badnayd Kadinka looga galo. Inagu inteenii waynu ilaashanay oo way degannahay Suuqeenii, Lacagteenii iyo Ganacsigeenii. M/weyne-xigeenkii Salaaddii Iidii khudbad uu jeediyay wuxuu yidhi, Waalidka Ubadkoodu Xamar tageen inta aananu u yeedhin ha noo yimaadaan, Waxaan xasuusin lahaa haba u yimaadaan oo ha u yeedhee in uu ku daro Waalidkii 17-ka sanno Ubadkooda Jaamacadda ka soo saaray ee Hargeisa, Burco iyo Borama isku tuuray in uu u yeedho oo uu yidhaahdo Caruurtiina maxaa badda geliyay. In uu Ubadka inoo dar yeelaan oo ay inoo dejiyaan oo ay akhlaaqiyaadka wanaagsan u bandhigaan iyaga ayaynu ka filaynay, markaaa kuwaana ha u yeedho ha waydiiyo sababta Ubadkaasi Badda geliyay. “
Baashe Cabdi Gaboobe:
Baashe Cabdi Gaboobe oo ka mid ah Hoggaanka Urur-Siyaasadeedka Qaran oo isna halkaa ka hadlay ayaa hadalladiisii waxa ka mid ahaa, “Madaxda Afrika dadka ugu dhaw ee la-taliyaha u ah ayaa khariba oo aan runtooda u sheegin oo aanay odhan ka joog way khariban tahaye. Maamulka maanta taagan nin alla nin Rayaale ku odhan kara waar waxan dalka ka daa ama Wasiir ha u ahaado ama La-taliye ha ahaadee, ma jiro. Intii u sheegi lahayd ee soo martayna nin la eryay iyo nin isaga tagay ayay noqdeen. Markaa Anagu wax cad baanu la qoranay Kulmiye oo Umadda dan u ah, dalkana dan u ah oo aanu ku garab-taagnaano oo aanu iska kaashanayno sidii loo fulin lahaa oo loo samayn lahaa Dawlad wanaagsaan oo kooban.”
Source: Ogaal Newspaper, Hargeysa, Somaliland